Tymianek (tymianek właściwy, łac. Thymus vulgaris) to jedna z najpopularniejszych w Polsce roślin zielnych znanych od stuleci i wykorzystywanych powszechnie w gastronomii, medycynie alternatywnej, ziołolecznictwie oraz kosmetologii. Jest rośliną powszechnie występującą na terenie całego kraju. Do celów technologicznych prowadzi się dwukrotny zbiór w sezonie wegetacyjnym, zbierając jego górne części pędów zielnych w okresie kwitnienia. Zbiory powinny odbywać się w czasie słonecznej i bezdeszczowej pogody, co pozwala zebrać rośliny z największą zawartością olejków eterycznych.
W starożytnym Egipcie tymianek był rośliną wykorzystywaną w rytuałach religijnych, głównie do produkcji kadzideł i przy mumifikacji zwłok. Botanicznie jest krzewinką dorastającą do 40 cm wysokości, o silnych, rozgałęzionych łodygach, drewniejących w dolnej części. Liście są natomiast niewielkie, zielono-szare, krótkoogonkowe. Tymianek tworzy drobne, biało-różowe, różowe lub białe dwuwargowe kwiaty, a jego surowcem jest aromatyczne ziele zbierane na początku pełni kwitnienia. Ziele tymianku zawiera w swoim składzie olejek eteryczny i inne substancje bioaktywne, co jest powszechnie wykorzystywane zwłaszcza w medycynie alternatywnej i ziołolecznictwie, choć nie tylko. Roślina ta jest bowiem także popularną przyprawą i składnikiem mieszanek przyprawowych (zioła prowansalskie, bouquet garni).
Pożądanym surowcem pozyskiwanym z omawianej rośliny jest olejek tymiankowy, tworzony przez 30-60 komponentów, wśród których dominują związki fenolowe: tymol i karwakrol o silnych właściwościach przeciwutleniających. Olejek zawiera dodatkowo inne antyoksydanty, takie jak:
W jego składzie znaleźć można szereg flawonoidów: apigeninę, luteolinę, naryngeninę, steroidy, taniny, alkaloidy, saponiny, polisacharydy, jak i liczne składniki mineralne (w tym żelazo, wapń, sód, potas, fosfor, selen, magnez), witaminy z grupy B oraz witaminę E, witaminę A, witaminę K, witaminę C. To jedna z roślin zielnych o najbogatszym składzie biologicznie aktywnym.
Zarówno świeże, jak i wysuszone liście tymianku od lat stosuje się do aromatyzowania dań mięsnych, zup, sałatek, octu i oliwy. To zioło o intensywnym, ziemistym aromacie, dlatego używane jest głównie do potraw mięsnych (drób, wieprzowina, jagnięcina), tłustych dań, ryb, zup, pieczonych warzyw (ziemniaki, dynia) oraz sosów, by podkręcić ich smak i aromat. Świetnie sprawdza się podczas duszenia mięs, ponieważ ta obróbka termiczna efektywnie wydobywa wszystkie walory smakowe i zapachowe tej rośliny. Tymianek wykorzystywany jest również w produkcji żywności, do celów technologicznych, głównie jako przeciwutleniacz i konserwant.
Ziele tymianku wykazuje silne i potwierdzone właściwości antyseptyczne, ściągające, wiatropędne, dezynfekujące. Poprawia funkcjonowanie wątroby, pobudza apetyt, znajduje zastosowanie w terapii chorób układu oddechowego, grzybic oraz jako środek poprawiający pracę nerek. Posiada udowodnione działanie wirusobójcze, w szczególności przeciwko wirusom opryszczki Herpes Simplex Virus. Wykazano, że olejek eteryczny tymianku działa przeciwskurczowo, zmniejsza intensywność napadów kaszlu (zwłaszcza nocnego, poprawiając jakość snu), przeciwlękowo, neuroprotekcyjnie, przeciwmiażdżycowo, przeciwzapalnie, immunomodulująco, przeciwnowotworowo, przeciwbólowo, antybakteryjnie, normuje ciśnienie krwi. Tak niezwykle szerokie działanie sprawia, że roślina jest wykorzystywana wspomagająco lub niekiedy nawet podstawowo w leczeniu wielu problemów zdrowotnych. Jest też powszechnym składnikiem różnych leków dostępnych w aptekach.
|
Olej z czarnuszki
Czarnuszka to wszechstronny, naturalny produkt o potwierdzonym, niezwykle szerokim działaniu. Wykazuje właściwości m.in. antyseptyczne, antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwalergiczne ... Zobacz więcej... |
Może Cię zainteresować
