Izotonik to napój, w którym stężenie rozpuszczonych substancji jest zbliżone do stężenia płynów ustrojowych człowieka. Dzięki temu może być stosunkowo szybko wchłaniany przez organizm. Celem spożywania izotoników jest szybkie uzupełnianie płynów i elektrolitów. Po tego typu napoje sięgają więc przede wszystkim sportowcy, osoby aktywne fizycznie oraz osoby, u których występują nasilone straty płynów, np. w przebiegu wymiotów lub biegunki.
Co to jest izotonik?
Napoje można podzielić na 3 podstawowe grupy i są to:
- napoje hipertoniczne – uzupełniają składniki (głównie mineralne) tracone podczas nadmiernego pocenia się, np. podczas aktywności fizycznej lub w czasie upałów. Mają osmolalność wyższą niż 330 mOsm/L oraz zawartość węglowodanów powyżej 10%. Są to między innymi soki owocowe, soki warzywne czy mocno słodzone napoje;
- napoje izotoniczne (tzw. izotoniki) – dobrze sprawdzają się przy bardzo ciężkich wysiłkach fizycznych poniżej 60 minut oraz umiarkowanych wysiłkach powyżej 60 minut. Ich osmolalność jest zbliżona do płynów ustrojowych człowieka, wynosi więc około 270-330 mOsm/L. Zawartość węglowodanów wynosi 6-10%, natomiast zalecana temperatura spożycia to 15-21 stopni Celsjusza;
- napoje hipotoniczne – odpowiednie dla wysiłku o niskiej lub umiarkowanej intensywności, trwającego poniżej 60 minut. Ich osmolalność wynosi 200-250 mOsm/L, a zawartość węglowodanów to 5-7%. Przykładem jest woda mineralna lub mocno rozcieńczone soki.
Warto wiedzieć, kiedy pić jaki napój. Dla przykładu napoje hipertoniczne podawane w trakcie intensywnego wysiłku mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nudności i wymioty. Tutaj lepiej sprawdzą się izotoniki.
Klasyczny izotonik zawiera zwykle następujące grupy składników:
- woda – uzupełnia płyny;
- elektrolity – przede wszystkim sód i potas;
- węglowodany – np. glukoza lub maltodekstryna, dostarczające energii;
- czasem witaminy, minerały lub dodatki smakowe.
Nie należy mylić napoju izotonicznego z energetykiem. Izotonik przede wszystkim uzupełnia płyny, elektrolity i częściowo energię, natomiast zwykły napój energetyczny zawiera substancje pobudzające, najczęściej kofeinę i nie jest przeznaczony głównie do nawadniania.
Izotonik – wskazania
Przy zwykłym codziennym funkcjonowaniu lub krótkim, lekkim treningu zazwyczaj wystarczy woda, jednak w określonych przypadkach warto zadbać o podaż napojów izotonicznych. Podstawowymi wskazaniami do picia izotoników są:
- ciężki wysiłek fizyczny, np. bieg w maratonie, bieg długodystansowy, praca fizyczna na pełnym słońcu lub w gorącym pomieszczeniu, interwały rowerowe itd.;
- choroby przebiegające z wymiotami – np. zatrucia żołądkowe, grypa żołądkowa, bulimia;
- choroby przebiegające z biegunką – wszelkie infekcje układu pokarmowego, zespół jelita drażliwego, nietolerancje pokarmowe i inne;
- przebywanie dłuższy czas w wysokich temperaturach – np. wycieczka górska lub rowerowa w słoneczny dzień, całodniowe przebywanie na plaży;
- intensywne pocenie się, np. w przebiegu gorączki lub wspomnianych wysiłków fizycznych.
Izotoniki można bez problemu kupić w każdej aptece, w większości sklepów spożywczych, a także można wykonać je samodzielnie w domu.
Zobacz również: Naturalne elektrolity.
Izotonik – przeciwwskazania
Przeciwwskazania do stosowania nadmiernych ilości izotoników są następujące:
- cukrzyca i zaburzenia gospodarki glukozowej – wiele izotoników zawiera znaczne ilości cukrów;
- choroby nerek – zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej mogą powodować problemy z wydalaniem sodu i potasu;
- niewydolność serca i niektóre choroby układu krążenia;
- nadciśnienie tętnicze – ostrożność należy zachować zwłaszcza przy częstym spożywaniu produktów zawierających dużo sodu;
- zaburzenia elektrolitowe – stosowanie dodatkowych elektrolitów bez rozpoznania przyczyny może pogorszyć zaburzenia.
Warto też podkreślać, że typowe napoje izotoniczne dla sportowców nie są przeznaczone do nawadniania niemowląt i małych dzieci.
Polecane produkty:
|
Spirulina w tabletkach 100% naturalna
Spirulina platensis, którą Państwu oferujemy to 100% naturalna, słodkowodna alga o wysokiej zawartości składników odżywczych. Codziennie spożywana dostarcza organizmowi niezbędne substancje wpływające na sprawne funkcjonowanie układów w ciele człowieka. Zobacz więcej... |
|
Spirulina w proszku 100% naturalna
Spirulina w proszku od bioalgi to sproszkowana, 100% alga Spirulina platensis. Doświadczenie i wieloletnie badania sprawiły, że otrzymany produkt jest nie tylko w pełni naturalny, ale również wysokiej jakości i zawiera wysokie stężenie składników odżywczy Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Stasiuk E., Przybyłowski P., Elektrochemiczne wskaźniki jakości w ocenie napojów izotonicznych, Problemy Higieny i Epidemiologii, 4/2015.
- https://www.nowewyrazy.uw.edu.pl/haslo/izotonik.html%3Fpdf=1.





