Izotonik

Izotonik to napój, w którym stężenie rozpuszczonych substancji jest zbliżone do stężenia płynów ustrojowych człowieka. Dzięki temu może być stosunkowo szybko wchłaniany przez organizm. Celem spożywania izotoników jest szybkie uzupełnianie płynów i elektrolitów. Po tego typu napoje sięgają więc przede wszystkim sportowcy, osoby aktywne fizycznie oraz osoby, u których występują nasilone straty płynów, np. w przebiegu wymiotów lub biegunki.

Co to jest izotonik?

Napoje można podzielić na 3 podstawowe grupy i są to:

  • napoje hipertoniczne – uzupełniają składniki (głównie mineralne) tracone podczas nadmiernego pocenia się, np. podczas aktywności fizycznej lub w czasie upałów. Mają osmolalność wyższą niż 330 mOsm/L oraz zawartość węglowodanów powyżej 10%. Są to między innymi soki owocowe, soki warzywne czy mocno słodzone napoje;
  • napoje izotoniczne (tzw. izotoniki) – dobrze sprawdzają się przy bardzo ciężkich wysiłkach fizycznych poniżej 60 minut oraz umiarkowanych wysiłkach powyżej 60 minut. Ich osmolalność jest zbliżona do płynów ustrojowych człowieka, wynosi więc około 270-330 mOsm/L. Zawartość węglowodanów wynosi 6-10%, natomiast zalecana temperatura spożycia to 15-21 stopni Celsjusza;
  • napoje hipotoniczne – odpowiednie dla wysiłku o niskiej lub umiarkowanej intensywności, trwającego poniżej 60 minut. Ich osmolalność wynosi 200-250 mOsm/L, a zawartość węglowodanów to 5-7%. Przykładem jest woda mineralna lub mocno rozcieńczone soki.

Warto wiedzieć, kiedy pić jaki napój. Dla przykładu napoje hipertoniczne podawane w trakcie intensywnego wysiłku mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nudności i wymioty. Tutaj lepiej sprawdzą się izotoniki.

Klasyczny izotonik zawiera zwykle następujące grupy składników:

  • woda – uzupełnia płyny;
  • elektrolity – przede wszystkim sód i potas;
  • węglowodany – np. glukoza lub maltodekstryna, dostarczające energii;
  • czasem witaminy, minerały lub dodatki smakowe.

Nie należy mylić napoju izotonicznego z energetykiem. Izotonik przede wszystkim uzupełnia płyny, elektrolity i częściowo energię, natomiast zwykły napój energetyczny zawiera substancje pobudzające, najczęściej kofeinę i nie jest przeznaczony głównie do nawadniania.

Izotonik – wskazania

Przy zwykłym codziennym funkcjonowaniu lub krótkim, lekkim treningu zazwyczaj wystarczy woda, jednak w określonych przypadkach warto zadbać o podaż napojów izotonicznych. Podstawowymi wskazaniami do picia izotoników są:

  • ciężki wysiłek fizyczny, np. bieg w maratonie, bieg długodystansowy, praca fizyczna na pełnym słońcu lub w gorącym pomieszczeniu, interwały rowerowe itd.;
  • choroby przebiegające z wymiotami – np. zatrucia żołądkowe, grypa żołądkowa, bulimia;
  • choroby przebiegające z biegunką – wszelkie infekcje układu pokarmowego, zespół jelita drażliwego, nietolerancje pokarmowe i inne;
  • przebywanie dłuższy czas w wysokich temperaturach – np. wycieczka górska lub rowerowa w słoneczny dzień, całodniowe przebywanie na plaży;
  • intensywne pocenie się, np. w przebiegu gorączki lub wspomnianych wysiłków fizycznych.

Izotoniki można bez problemu kupić w każdej aptece, w większości sklepów spożywczych, a także można wykonać je samodzielnie w domu.

Zobacz również: Naturalne elektrolity.

Izotonik – przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania nadmiernych ilości izotoników są następujące:

  • cukrzyca i zaburzenia gospodarki glukozowej – wiele izotoników zawiera znaczne ilości cukrów;
  • choroby nerek – zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej mogą powodować problemy z wydalaniem sodu i potasu;
  • niewydolność serca i niektóre choroby układu krążenia;
  • nadciśnienie tętnicze – ostrożność należy zachować zwłaszcza przy częstym spożywaniu produktów zawierających dużo sodu;
  • zaburzenia elektrolitowe – stosowanie dodatkowych elektrolitów bez rozpoznania przyczyny może pogorszyć zaburzenia.

Warto też podkreślać, że typowe napoje izotoniczne dla sportowców nie są przeznaczone do nawadniania niemowląt i małych dzieci.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Stasiuk E., Przybyłowski P., Elektrochemiczne wskaźniki jakości w ocenie napojów izotonicznych, Problemy Higieny i Epidemiologii, 4/2015.
  2. https://www.nowewyrazy.uw.edu.pl/haslo/izotonik.html%3Fpdf=1.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *