Naturalne elektrolity to składniki mineralne, które regulują pracę gospodarki wodno-elektrolitowej i tym samym całego organizmu. Występują one w ogólnodostępnych produktach spożywczych, zwłaszcza w owocach i warzywach. Niekiedy warto rozważyć jednak ich dodatkową suplementację.

Naturalne elektrolity – charakterystyka
Płyny biologiczne (płyn wewnątrzkomórkowy, międzykomórkowy i płyny zewnątrzkomórkowe, jak np. osocze, chłonka, płyn mózgowo-rdzeniowy) zawierają oprócz związków organicznych także nieorganiczne aniony i kationy. Zależnie od ich stężenia dzielimy je na właściwe składniki mineralne i pierwiastki śladowe, czyli mikroelementy. Do pierwszej grupy zaliczamy kationy: sodowy (Na+), potasowy (K+), wapniowy (Ca2+), magnezowy (Mg2+) i wodorowy (H+) oraz aniony: chlorkowy (Cl–), wodorowęglanowy (HCO3–) i fosforanowy (PO43–). Pierwiastki śladowe to z kolei: jod, mangan, kobalt, cynk, molibden, selen, chrom, a także żelazo i miedź.
Elektrolity występują w organizmie każdego człowieka, a ich ilość i stężenie są ściśle regulowane. W skrócie można powiedzieć, że są to jony rozpuszczone w płynach ustrojowych, które biorą udział w utrzymaniu równowagi dzięki zjawiskom takim jak osmoza.
Najważniejsze funkcje elektrolitów można przedstawić jako: wspieranie pracy mięśni i serca, regulacja ciśnienia, przewodzenie impulsów nerwowych, budowanie kości i zębów, uczestnictwo w regulacji gospodarki wodnej. Tak naprawdę niedobór lub nadmiar elektrolitów zostaje dość szybko zauważony przez człowieka.
Naturalne elektrolity – źródła
Elektrolity można kupić w formie suplementów diety, przeważnie jako proszek do rozpuszczania w wodzie, tabletki musujące również do rozpuszczania w wodzie, napoje izotoniczne lub kapsułki. Jednak przede wszystkim warto dbać, by uzupełniać poziom elektrolitów w sposób całkowicie naturalny, czyli wraz z żywnością i płynami. Źródłami naturalnymi elektrolitów są:
- produkty bogate w potas – banany, ziemniaki, pomidory, awokado, suszone owoce;
- produkty bogate w sód – sery, kiszonki, sól kuchenna;
- produkty bogate w magnez – orzechy, kakao i gorzka czekolada, pestki, zielone warzywa liściaste;
- produkty bogate w wapń – sezam, jarmuż, brokuły, mleko i przetwory mleczne;
- produkty bogate w chlorki – sól kuchenna.
Naturalne elektrolity można więc spożywać wraz z powyższymi pokarmami, można jednak równie dobrze przyrządzać domowe mieszanki i napoje izotoniczne, które efektywnie uzupełnią ich poziom. Elektrolity są dostarczane między innymi wraz z bulionem zawierającym warzywa, wodą kokosową z pokrojonymi w kostkę owocami, koktajlami owocowo-warzywnymi. Najprostszy przepis na domowy izotonik obejmuje natomiast zmieszanie wody z sokiem z cytryny, odrobiną miodu, szczyptą soli kłodawskiej (lub soli himalajskiej) oraz listkami mięty lub bazylii.
Zobacz również: Domowe elektrolity.
Naturalne elektrolity a napoje izotoniczne
Podczas intensywnego wysiłku fizycznego z organizmu zostają wydalane elektrolity, głównie sód, dlatego ważne jest, aby uzupełniać braki sodu, który wraz z chlorem i potasem odpowiada za przemiany wodno-elektrolitowe. W stanach zwiększonego zapotrzebowania podstawowa dieta może się okazać niewystarczająca, wówczas sięga się po napoje izotoniczne, wzbogacane często w magnez. Uczestniczy on w metabolizmie wysiłkowym, jego niedobór powoduje osłabienie mięśni oraz zmęczenie.
Istotnym składnikiem takich napojów są węglowodany, które metabolizowane podczas ćwiczeń zwiększają wydajność organizmu i dostarczają paliwa dla mięśni. W tym celu przeważnie stosuje się oligosacharydy (np. maltodekstryna), ale też sacharozę, glukozę, fruktozę lub galaktozę. Kluczowym parametrem wyróżniającym napoje izotoniczne jest osmolalność, odpowiadająca płynom ustrojowym w stanie fizjologicznym, wynosząca około 295 mOsm/kg wody.
Polecane produkty:
|
Spirulina i chlorella
Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Błaszczyk U., Zalejska-Fiolka J., Gospodarka wodno-elektrolitowa, 2020.
- Tomczyk M., Olesiuk J., Dżugan M., Ocena jakości napojów izotonicznych przygotowanych samodzielnie na bazie naturalnych składników, Medycyna Sportowa, 3/2019.




