Łopian (łac. Arctium) to popularna roślina uważana za chwast w europejskiej strefie klimatycznej, podczas gdy w krajach Azji Wschodniej uprawia się ją chętnie jako warzywo (korzeń) i roślinę leczniczą. W sklepach zielarskich można ją kupić jako suplement diety, ale także w formie korzenia do samodzielnego wykorzystania. Słynie przede wszystkim ze swojego działania poprawiającego procesy trawienne.

Łopian – charakterystyka
Łopian to wysoka, dwuletnia roślina, osiągająca nawet 2 metry wysokości. Pod względem wizualnym charakteryzuje się bardzo dużymi, sercowatymi liśćmi (od spodu szarymi i filcowatymi) oraz typowymi, purpurowo-fioletowymi kwiatostanami w kształcie kulek z haczykowatymi łuskami. Rośnie głównie przy drogach, przydrożnych rowach, w zaroślach nadrzecznych, na obrzeżach lasów. Surowcem zielarskim jest korzeń łopianu większego o jasnoszarobrunatnej barwie, który zbiera się jesienią lub bardzo wczesną wiosną z roślin jednorocznych, które jeszcze nie zakwitły. Należy pamiętać, że korzenie zebrane z roślin starszych są włókniste i nie mają żadnych właściwości leczniczych, w związku z czym tak istotna jest właściwa pora zbiorów.
Pod względem wymagań uprawnych, łopian rośnie niemal na wszystkich typach gleb, nie rośnie jedynie na glebach piaszczystych, zlewnych i podmokłych. Najlepsze plony uzyskuje się na glebach żyznych, zasobnych w próchnicę.
Łopian – skład
Korzeń łopianu od dawna wykorzystywany jest w wielu kulturach jako surowiec leczniczy. W tym celu używa się najczęściej właśnie jego korzenia, w którym znaleźć można między innymi:
- inulinę;
- cukry;
- śluzy;
- olejek eteryczny;
- garbniki;
- substancje gorzkie;
- lignany;
- polifenole;
- sole mineralne;
- witaminy (głównie witaminę A, witaminę C, witaminę E oraz witaminy z grupy B).
Są to więc zarówno składniki odżywcze, jak i biologicznie aktywne, np. antyoksydanty.
Łopian – działanie prozdrowotne
Wykazano, że przetwory z korzenia łopianu przyczyniają się do zwiększania wydzielania soku żołądkowego i żółci, wskutek czego ułatwiają trawienie i przyswajanie pokarmów. Ziele z kolei delikatnie stymuluje wydzielanie moczu i posiada działanie napotne, dzięki czemu sprzyja usuwaniu z organizmu zbędnych produktów przemiany materii, oczyszczając go. Coraz częściej mówi się o działaniu detoksykacyjnym łopianu i suplementach diety z jego dodatkiem.
Łopian większy jest rośliną wykorzystywaną coraz powszechniej również w kosmetologii. Ekstrakty z korzenia regulują pracę gruczołów łojowych, zapobiegając nadmiernemu wydzielaniu sebum. Dobrze sprawdzają się więc w pielęgnacji skóry łojotokowej, trądzikowej i problematycznej. Ponadto zmniejszają przetłuszczanie się włosów, zapobiegają rozwojowi łupieżu oraz przeciwdziałają łojotokowemu zapaleniu skóry. Ze względu na właściwości odkażające korzeń łopianu wykorzystuje się z powodzeniem w przypadku trądziku i wyprysków oraz przy podrażnieniach skóry. Jako płukanka napar z korzenia łopianu wzmacnia włosy i zwiększa ich blask. Jeśli chodzi o pielęgnację włosów, łopian idealnie nadaje się w szczególności w przypadku włosów suchych, łamliwych i pozbawionych blasku.
Zobacz również: Tabletki na cerę.
Łopian – przeciwwskazania
Łopian jest rośliną uznawaną za bezpieczną w stosowaniu, lecz bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego użycia jest alergia na łopian. Przeciwwskazaniem może być też ciąża, ponieważ brak jest jednoznacznych badań naukowych potwierdzających wpływ surowca na rozwój płodu i przebieg ciąży, jak również zaawansowane choroby przewodu pokarmowego (np. wrzody żołądka, silne stany zapalne).
Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leków przeciwcukrzycowych i moczopędnych, ponieważ łopian może nasilać ich działanie oraz przy stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, ponieważ łopian ma potencjalny wpływ na krzepliwość. W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki
Czarnuszka to wszechstronny, naturalny produkt o potwierdzonym, niezwykle szerokim działaniu. Wykazuje właściwości m.in. antyseptyczne, antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwalergiczne ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Grygierzec B., Szewczyk W., Uprawa i pozyskiwanie wybranych roślin zielarskich, Karniowice 2021.
- Domagalska B., Cybulska M., Łopian większy – chwast, czy cenny surowiec kosmetyczny, 2016.




