Zioła na zatoki mogą okazać się niezwykle skutecznym wsparciem w walce z bólem, zapaleniem, uczuciem zatkania zatok. Dolegliwości te są dość częste w każdym wieku, dlatego też korzystne będzie poznanie domowych, naturalnych sposobów na walkę z nimi. W razie pytań lub przy znacznie nasilonych czy nietypowych objawach, zawsze warto jednak skonsultować się z lekarzem otorynolaryngologiem.

Korzeń goryczki
Główne składniki aktywne goryczki to gencjopikrozyd i amarogentyna. Goryczka cieszy się niemalejącą popularnością od setek lat głównie ze względu na swoje działanie spazmolityczne i żółciopędne na układ pokarmowy. Z kolei w terapii zapalenia zatok przynosowych wykorzystuje się jednak jej działanie immunomodulujące i przeciwdrobnoustrojowe. W przeprowadzonych badaniach udowodniono, że 95-procentowy etanolowy wyciąg z goryczki żółtej hamuje wzrost Staphylococcus aureus. Z kolei analiza działania przeciwgrzybiczego goryczki udowodniła, że wodny wyciąg z korzenia goryczki żółtej hamował in vitro wzrost Aspergillus fumigatus, Aspergillus niger, Botrytis cinerea, Fusarium oxysporum oraz Penicillium digitatum.
Pierwiosnek
Zarówno kwiat, jak i korzeń pierwiosnka zawierają duże ilości saponin, które odpowiadają za ich działanie mukolityczne i sekretolityczne. Drażnią one błonę śluzową dróg oddechowych, wywołując wzrost wydzielania śluzu tej okolicy. Z kolei flawonoidy oraz glikozydy fenolowe, pochodne kwasu salicylowego, wspomagają upłynnienie wydzieliny z zatok oraz działają przeciwzapalnie, napotnie i uspokajająco. To roślina ceniona jeszcze przez nasze babcie i prababcie, a co istotne można z łatwością uprawiać ją w przydomowych ogródkach.
Werbena
Ziele werbeny zawiera w swoim składzie werbenalinę, czyli glikozyd o właściwościach antybiotycznych i przeciwzapalnych. Wyciągi z ziela werbeny działają sekretolitycznie i mukolitycznie w obrębie zatok przynosowych. Dodatkowo werbena wspiera ogólną odporność organizmu, łagodzi podrażnienia śluzówki zatok i jamy nosowej oraz może w niewielkim stopniu ułatwiać oddychanie przy znacznie nasilonych objawach niedrożności nosa. Najczęściej werbenę stosuje się w formie naparów.
Zobacz również: Naturalny antybiotyk na zatoki.
Tymianek
Tymianek to popularna przyprawa kuchni polskiej, znajdująca także zastosowanie w medycynie alternatywnej. W swoim składzie zawiera tymianol i tymol, czyli związki o bardzo mocnym działaniu antyseptycznym. Może dezynfekować drogi oddechowe oraz naturalnie łagodzi infekcje tej okolicy. Olejki eteryczne tymianku pomagają rozrzedzać zalegającą wydzielinę, co ułatwia jej odpływ z zatok i zmniejsza ból głowy związany z ich zapaleniem. Roślinę tę można stosować zarówno w formie naparów, jak i inhalacji bądź innych form aromaterapii. Dodatkowo wspiera ogólną odporność organizmu i stymuluje jego mechanizmy obronne, co jest korzystne zwłaszcza w sytuacjach, w których ból zatok wynika z infekcji.
Pelargonia
Wyciąg z korzenia pelargonii pomaga w łagodzeniu objawów ostrego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok oraz przeziębienia u dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia, jest przy tym rośliną łagodną, dlatego jej zastosowanie jest dość wszechstronne i uniwersalne. Znajduje zastosowanie w szczególności w leczeniu ostrych infekcji dróg oddechowych, w tym zapalenia zatok przynosowych. Co bardzo ważne, posiada wysoki stopień rekomendacji w leczeniu ostrego zapalenia zatok przynosowych, co opiera się na analizie badań randomizowanych. Pelargonia wykazuje skuteczność zwłaszcza w stosunku do szczepów takich jak Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae oraz Haemophilus influenzae. Znajdujące się w korzeniu pelargonii kumaryny znacząco utrudniają przyleganie bakterii do powierzchni nabłonka dróg oddechowych, co powoduje ich łatwiejszą ewakuację.
Rumianek
Rumianek łagodzi ból i stan zapalny zatok, co potwierdzono niejednokrotnie na podstawie badań klinicznych. Jest przy tym rośliną bezpieczną, można stosować ją także u dzieci. Wykazuje silne właściwości przeciwzapalne, co pomaga zmniejszyć obrzęk błon śluzowych zatok i ułatwia oddychanie. Wspiera walkę z infekcjami, zwłaszcza infekcjami bakteryjnymi, jak również ma pewne właściwości przeciwbólowe. Inhalacje z rumianku (zwłaszcza w połączeniu z solą kłodawską i olejkami eterycznymi z roślin iglastych) pomagają rozluźnić zalegającą wydzielinę i ułatwiają jej odpływ, co zmniejsza ból i uczucie zatkania zatok.
Czarnuszka siewna
Czarnuszka siewna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwzapalnego, przeciwdrobnoustrojowego oraz immunomodulującego, co czyni ją wartościowym uzupełnieniem terapii przy dolegliwościach związanych z zatokami. Jej kluczowym składnikiem aktywnym jest tymochinon – związek o potwierdzonych właściwościach przeciwzapalnych, przeciwbakteryjnych i przeciwutleniających. W badaniach wykazano, że regularna suplementacja olejem z czarnuszki może przyczyniać się do zmniejszenia obrzęku błony śluzowej nosa, ograniczenia nadmiernej produkcji wydzieliny oraz łagodzenia objawów przewlekłego zapalenia zatok.
Z praktycznego punktu widzenia szczególnie wygodną formą stosowania jest olej z czarnuszki w kapsułkach, który umożliwia precyzyjne dawkowanie substancji aktywnych i łatwe włączenie suplementacji do codziennej rutyny. Forma kapsułkowana jest również lepiej tolerowana przez osoby wrażliwe na intensywny smak oleju, przy zachowaniu jego właściwości biologicznych.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki
Czarnuszka to wszechstronny, naturalny produkt o potwierdzonym, niezwykle szerokim działaniu. Wykazuje właściwości m.in. antyseptyczne, antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwalergiczne ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Ziołolecznictwo. Poradnik kliniczny. Opracowanie zbiorowe, Wydawnictwo naturoterapia, 2023.
- Koźmińska-Badr E., Fitoterapia w praktyce lekarza rodzinnego: ostre zapalenie zatok przynosowych, Post Fitoter 2021; 22(3): 208-213.
- https://bonifratrzy.pl/wp-content/uploads/2024/12/kwartalnik_5_2024.pdf.




