Otłuszczenie narządów wewnętrznych to patologiczny stan, w przebiegu którego dochodzi do nadmiernego gromadzenia się tkanki tłuszczowej w obrębie organu wewnętrznego, najczęściej trzustki i wątroby. W dłuższej perspektywie czasu prowadzi to do zaburzeń funkcjonowania tych narządów. Przestają efektywnie spełniać swoją rolę, co rzutuje negatywnie na cały organizm. W zależności od zajętego narządu, problemem może zajmować się odpowiedni lekarz specjalista, np. hepatolog przy stłuszczeniu wątroby.

Otłuszczenie narządów wewnętrznych – przyczyny
W większości przypadków otłuszczenie narządów wewnętrznych wynika z nieprawidłowego stylu życia. Mamy więc na jego rozwój realny wpływ odpowiednim postępowaniem i profilaktyką. Czynnikami ryzyka omawianego problemu są z reguły:
- cukrzyca typu 2;
- insulinooporność;
- otyłość, zwłaszcza otyłość brzuszna;
- dieta bogata w tłuszcze nasycone trans oraz cukry proste;
- picie alkoholu, zwłaszcza długoterminowo i regularnie;
- przyjmowanie niektórych leków w dłuższej perspektywie czasu, zwłaszcza glikokortykoidów, ale i cytostatyków;
- zaburzenia i choroby metaboliczne, np. hiperlipidemia, zespół metaboliczny;
- niektóre choroby endokrynologiczne, np. PCOS (zespół policystycznych jajników), niedoczynność tarczycy;
- znaczna i szybka utrata masy ciała.
Sam mechanizm otłuszczania narządów wewnętrznych może przebiegać różnie, w zależności od przyczyn schorzenia. Przykładowo przy insulinooporności organizm gorzej radzi sobie z przetwarzaniem tłuszczów, przez co ich poziom we krwi rośnie. Z kolei przy nadmiarze dostarczanych kalorii (zwłaszcza tych pochodzących z tłuszczów i cukrów prostych), organizm nie jest w stanie zużyć całej energii. W konsekwencji tego odkłada ją w postaci tkanki tłuszczowej w okolicach narządów wewnętrznych. Na koniec warto wspomnieć, że współcześnie część osób ma większą skłonność do odkładania tłuszczu trzewnego (wisceralnego), nawet przy prawidłowej wadze.
Otłuszczenie narządów wewnętrznych – objawy
Dokładne objawy i obraz kliniczny zależą głównie od tego, który narząd wewnętrzny zaczyna był stłuszczony. Jako że najczęściej jest to wątroba, zaobserwować wówczas można:
- uczucie przewlekłego zmęczenia, ospałość, brak energii i motywacji do działania;
- dyskomfort lub tępe, rozlane dolegliwości bólowe zlokalizowane po prawej stronie brzucha (w rzucie wątroby);
- powiększenie wątroby, czyli hepatomegalia;
- nudności;
- spadek lub brak apetytu;
- w zaawansowanym stadium: żółtaczka, obrzęki, wodobrzusze.
Stłuszczenie zarówno wątroby, jak i innych narządów wewnętrznych w początkowych stadiach może nie dawać zupełnie żadnych objawów. Dlatego tak ważne jest, aby systematycznie (raz w roku) wykonywać badania kontrolne oraz aby prowadzić prawidłowy, zdrowy i zbilansowany tryb życia, zmniejszający ryzyko otłuszczenia narządów wewnętrznych.
Dla porównania, przy stłuszczeniu trzustki obraz kliniczny może prezentować się następująco:
- bóle brzucha pojawiające się lub nasilające się zwłaszcza po posiłkach, zlokalizowane z reguły na samym środku brzucha;
- wzdęcia;
- biegunki o charakterze tłuszczowym;
- zaburzenia trawienia i wchłaniania pokarmów, co z kolei może doprowadzić do niedoborów pokarmowych;
- spadek masy ciała.
Stłuszczenie trzustki predysponuje ponadto znacząco do wystąpienia cukrzycy typu 2. Jest to jedna z częściej diagnozowanych chorób cywilizacyjnych XXI wieku.
Często kardiolodzy zaobserwować mogą też stłuszczenie mięśnia sercowego, co objawia się przeważnie:
- kołataniem serca, przyspieszonym biciem serca;
- dusznościami po wysiłku fizycznym;
- osłabieniem organizmu, niższą tolerancją wysiłku;
- obrzękami kończyn dolnych, jeśli dojdzie do niewydolności mięśnia sercowego.
Otłuszczenie pozostałych narządów wewnętrznych jest bardzo rzadkie, choć również może wystąpić. Mowa m.in. o stłuszczeniu mózgu czy nerek. Przy otłuszczeniu narządów wewnętrznych charakterystyczne są też objawy ogólnoustrojowe, jako że każdy z tych narządów wpływa na czynność całego organizmu.
Diagnostyka otłuszczenia narządów wewnętrznych
Rozpoznanie otłuszczenia narządów wewnętrznych polega głównie na wykrywaniu obecności tłuszczu w strukturach narządów, ocenieniu stopnia zaawansowania oraz identyfikacji ewentualnych powikłań (np. zapalenia, włóknienia). Jako że stłuszczenie przez długi czas może nie dawać objawów, diagnozę najczęściej stawia się przypadkowo, np. podczas rutynowych badań obrazowych lub badań laboratoryjnych.
Podstawą diagnostyki są badania krwi (np. panel nerkowy, panel wątrobowy, profil lipidowy, morfologia i wiele innych). Warto jednak podkreślić, że otłuszczenie narządów wewnętrznych bardzo często przebiega bez odchyleń w badaniach krwi, w szczególności we wczesnym stadium.
Aby mieć lepszy pogląd na dany narząd wewnętrzny, zleca się też badania obrazowe, w tym USG jamy brzusznej rzadziej zaś rezonans magnetyczny (MRI). MRI jest badaniem o najwyższym stopniu dokładności. Pozwala wykryć nawet niewielkie ilości tłuszczu, a stosowany jest do oceny stłuszczenia wątroby, serca, trzustki, nerek.
Do metod specjalistycznych zaliczamy między innymi elastografię wątroby czy biopsję danego narządu wewnętrznego. Jednak tego typu badania są dobierane już indywidualnie, w zależności od wyników poprzednich badań.
Otłuszczenie narządów wewnętrznych – leczenie
Jeśli tylko jest to możliwe, otłuszczenie narządów wewnętrznych zawsze leczymy przyczynowo. Celem jest zmniejszenie ilości tłuszczu w danym narządzie wewnętrznym, ustabilizowanie lub usunięcie choroby podstawowej, wyciszenie objawów oraz zapobieganie konsekwencjom takim jak stany zapalne czy zwłóknienia. Podstawowe choroby leczy się farmakologicznie oraz modyfikacją stylu życia. Przy otłuszczeniu narządów wewnętrznych kluczowym aspektem jest systematyczna aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności, zbilansowana dieta, odpowiednia suplementacja, unikanie stresu oraz rezygnacja z używek.
Zobacz również: Oczyszczanie wątroby.
Bardzo ważna jest właściwa masa ciała pacjenta. Udowodniono, że już nawet 5–10% spadku masy ciała może znacząco zmniejszyć stłuszczenie, szczególnie wątroby. Największy efekt osiąga się przy powolnej, trwałej redukcji, a nie szybkich dietach. Można więc podsumować, że najskuteczniejszym „lekiem” na otłuszczenie narządów wewnętrznych jest zdrowy styl życia. Bez jego wdrożenia żadne leki nie odniosą trwałego efektu.
Polecane produkty:
|
Chlorella – tabletki na oczyszczenie organizmu
Chlorella w tabletkach to naturalna alga z rozerwaną ścianą komórkową (chroniona patentem) w postaci suplementu diety. Została wytworzona wyłącznie z suszonych, jednokomórkowych mikroskopijnych alg. Chlorella pomaga wyeliminować metale ciężkie z organizmu Zobacz więcej... |
|
Spirulina w tabletkach 100% naturalna
Spirulina platensis, którą Państwu oferujemy to 100% naturalna, słodkowodna alga o wysokiej zawartości składników odżywczych. Codziennie spożywana dostarcza organizmowi niezbędne substancje wpływające na sprawne funkcjonowanie układów w ciele człowieka. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Zgliczyński W., Wielka Interna. Endokrynologia, Wydawnictwo Medical Tribune, Wrocław 2020.
- Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.





