Rośliny lecznicze

Rośliny lecznicze to takie rośliny, które wywierają potwierdzony, korzystny wpływ na zdrowie lub samopoczucie konsumenta. Można je spożywać w formie naparów, stosować jako płukanki i okłady. Do wykonania tych czynności wykorzystuje się korzenie, liście, kwiaty i wiele innych części roślinnych. Zawarte w nich substancje aktywne mogą wspierać funkcjonowanie organizmu i wykazywać m.in. działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne czy uspokajające.

Popularne rośliny lecznicze w Polsce

W Polsce od setek lat największą popularnością cieszą się następujące rośliny lecznicze:

• rumianek pospolity – zwłaszcza jego kwiaty, które wykazują działanie silnie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, łagodzące i rozkurczowe. Rumianek wykorzystuje się celem uspokojenia organizmu, przy podrażnieniach skóry, stanach zapalnych gardła i niektórych dolegliwościach trawiennych;
• mięta pieprzowa – liście tej rośliny słyną z charakterystycznego, mocnego, świeżego zapachu. Wykorzystuje się je m.in. do przygotowywania naparów łagodzących bóle brzucha, wspomagających trawienie i działających rozkurczowo. Podstawowe wskazania do zastosowania to: wzdęcia, niestrawność, przejedzenie się, nudności;
• pokrzywa zwyczajna – ma działanie moczopędne, jest też powszechnie wykorzystywana do przyrządzania płukanek wzmacniających włosy i przeciwdziałających nadmiernemu wypadaniu włosów, podobnie zresztą jak skrzyp polny;
• dziurawiec zwyczajny – wspiera łagodne obniżenie nastroju, działa przeciwzapalnie. Należy mieć na uwadze, że może wchodzić w liczne interakcje z lekami (np. antykoncepcją hormonalną, lekami przeciwzakrzepowymi i niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi);
• melisa zwyczajna – ma działanie uspokajające, redukuje stres, ułatwia zasypianie, a więc pomaga walczyć z bezsennością;
• krwawnik pospolity – ma działanie przeciwzapalne i rozkurczowe, uważa się, że poprawia parametry krwi i może wspierać gojenie mniejszych skaleczeń;
• czarny bez – ma działanie napotne, pomaga zwalczać gorączkę, stosuje się go więc do zwalczania grypy i przeziębienia. Wzmacnia odporność organizmu w stanach osłabienia;
• nagietek lekarski – przyspiesza gojenie ran i uszkodzeń tkankowych, sprzyja lepszej regeneracji organizmu, łagodzi stany zapalne. Jest również częstym składnikiem kosmetyków do skóry wrażliwej, podrażnionej, ale i dojrzałej.

Takich roślin jest znacznie więcej. Innymi przykładami są: lipa drobnolistna, skrzyp polny, oregano, babka lancetowata, arcydzięgiel litwor, macierzanka piaskowa, jeżówka purpurowa, kminek zwyczajny, jałowiec pospolity czy dzika róża. Każda z tych roślin ma swoje specyficzne właściwości wynikające z unikalnego składu. Choć są one popularne na całym świecie, mówi się o nich jak o polskich roślinach leczniczych, ponieważ mogą wzrastać także w naszym kraju. Ich uprawa jest prosta, często uznaje się je wręcz za chwasty.

Rośliny lecznicze świata

Istnieje jednak wiele roślin leczniczych, które mają równie wyjątkowy skład i niezwykle prozdrowotne właściwości, lecz klimat Polski nie sprzyja ich uprawie. Dlatego przeważnie sprowadza się je z innych krajów w formie gotowych już suplementów diety, suszu, naparów czy shotów. Takimi roślinami leczniczymi są:

• kurkuma długa – działa przeciwzapalnie, wzmacnia odporność;
• żeń-szeń – stosowany jako roślina wzmacniająca, adaptogenna, dodająca energii i witalności, a także jako naturalny afrodyzjak;
• lukrecja gładka – łagodzi kaszel i objawy infekcji wirusowych;
• diabelski pazur – tradycyjnie wykorzystywany do łagodzenia dolegliwości bólowych stawów;
• oczar wirginijski – służy głównie do zewnętrznego stosowania, łagodzi podrażnienia skóry i sprzyja regeneracji naskórka;
• yerba mate – odpowiednik tradycyjnej kawy, spożywany głównie ze względu na działanie pobudzające i energetyzujące;
• eukaliptus gałkowy – stosowany najczęściej do inhalacji i przy przeziębieniach, udrażnia drogi oddechowe.

Także tych roślin jest znacznie więcej. Innymi przykładami są:

• guarana;
• kigelia afrykańska;
• aloes zwyczajny;
• czarnuszka siewna;
• szafran uprawny;
• i wiele innych.

Przed użyciem jakiejkolwiek rośliny leczniczej należy upewnić się, jakie dokładnie ma działanie, czy nie wchodzi w interakcję z przyjmowanymi lekami oraz jakie są przeciwwskazania do jej stosowania.

Olej z czarnuszki Czarnuszka to wszechstronny, naturalny produkt o potwierdzonym, niezwykle szerokim działaniu. Wykazuje właściwości m.in. antyseptyczne, antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwalergiczne ... Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Bacler-Żbikowska B., Stebel A., Katalog roślin leczniczych aktualnie dopuszczonych do stosowania w medycynie konwencjonalnej w Polsce, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, 2023.
2. Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J., Fitoterapia i leki roślinne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.