Flora bakteryjna

Flora bakteryjna to dawne, potoczne określenie na mikroorganizmy żyjące w danym miejscu organizmu, głównie bakterie. W organizmie człowieka określenia tego najczęściej używa się w kontekście jelit, jednak pożyteczne bakterie bytują również w obrębie pochwy, jamy ustnej czy na skórze. Wpływ mikroorganizmów na ludzkie zdrowie jest nieoceniony, dlatego warto szczególnie zadbać o nie za pomocą zdrowego stylu życia. Mikroorganizmy te uczestniczą między innymi w procesach trawiennych, syntezie niektórych witamin oraz ochronie organizmu przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Zaburzenia równowagi mikrobiologicznej mogą natomiast przyczyniać się do rozwoju wielu dolegliwości i chorób.

Flora bakteryjna – czym jest?

Mianem flory bakteryjnej określamy zbiorowiska bakterii, które naturalnie występują w jelitach (najważniejsze miejsce), na skórze, w jamie ustnej, w drogach oddechowych, a także w układzie moczowo-płciowym. Skład mikroflory różni się w zależności od miejsca jej występowania. Największa ilość bakterii znajduje się w jelicie grubym, natomiast kwaśne środowisko żołądka charakteryzuje się stosunkowo małą ilością mikroorganizmów. Górny odcinek przewodu pokarmowego zasiedlony jest głównie przez bakterie tlenowe, natomiast dolny przez beztlenowe. W jelicie człowieka dominują bakterie typu Firmicutes i Bacteroidetes. Inne to:

• Fusobacteria;
• Verrucomicrobia;
• Proteobacteria;
• Actinobacteria;
• Cyanobacteria;
• Spirochaetes. 

Flora bakteryjna – wpływ na zdrowie człowieka

Bakterie tworzące florę bakteryjną jelit regulują proces trawienia i przyswajania energii. Uczestniczą w procesie wchłaniania soli mineralnych, metabolizują toksyny i kancerogeny. Poprzez obniżanie pH za pomocą produkowanego na drodze fermentacji kwasu mlekowego i kwasu octowego, chronią przed kolonizacją jelita przez patogenną florę bakteryjną. Działają immunomodulująco, aktywują makrofagi, zwiększają stężenie immunoglobuliny A, leukocytów, limfocytów, komórek NK w surowicy krwi. Wspomagają produkcję:

• witamin z grupy B;
• witaminy PP (niacyny);
• kwasu foliowego;
• witaminy K.

Regulują motorykę przewodu pokarmowego, chronią przed zaparciami, wykazują działanie przeciwalergiczne, przeciwnowotworowe. Działania te zostały potwierdzone w badaniach klinicznych. Prawidłowo działająca flora bakteryjna jelit odpowiada przede wszystkim za trawienie, odporność organizmu, wchłanianie składników odżywczych, samopoczucie i kondycję skóry. W ostatnich latach coraz częściej mówi się, że może mieć wpływ na występowanie depresji i zaburzeń psychicznych.

Flora bakteryjna innych okolic również jest istotna. Dla przykładu bakterie bytujące na skórze chronią przed czynnikami zewnętrznymi, w tym przed patogenami chorobotwórczymi, pomagają utrzymać właściwe pH skóry i tym samym wpływają na jej ogólny wygląd. Prawidłowa flora bakteryjna jamy ustnej pomaga ograniczać rozwój bakterii sprzyjających próchnicy.

Zobacz również: Żywność probiotyczna.

Jak dbać o florę bakteryjną?

Aby zadbać o florę bakteryjną jelit, powinno się:

• stosować zbilansowaną, zdrową dietę bogatą w prebiotyki (naturalne substancje odżywiające bakterie probiotyczne, znajdują się one głównie w owocach i warzywach), błonnik pokarmowy i witaminy;
• spożywać systematycznie probiotyki – do grona naturalnej żywności probiotycznej zaliczamy między innymi maślankę, kefir, zsiadłe mleko, sery dojrzewające, chleb na zakwasie, kiszonki. Probiotyki można także suplementować w formie shotów czy kapsułek;
• ograniczać stosowanie antybiotyków, jeśli nie jest to niezbędne – antybiotyki niszczą nie tylko bakterie patogenne, ale również te korzystne, zasiedlające organizm człowieka i tworzące florę bakteryjną;
• stosować probiotykoterapię każdorazowo przed, w trakcie i po antybiotykoterapii, często w zwiększonej dawce zgodnie z zaleceniami lekarza;
• unikać alkoholu i papierosów.

Aby zadbać o florę bakteryjną skóry, należy (poza powyższymi wskazówkami) zwrócić uwagę na stosowanie delikatnych, naturalnych kosmetyków, zarówno myjących, jak i pielęgnacyjnych czy do makijażu. Wskazana jest codzienna tonizacja skóry i jej dokładne oczyszczanie po całym dniu. Zwłaszcza spożywanie słodyczy negatywnie wpływa na florę bakteryjną skóry, prowadząc do licznych zmian dermatologicznych, zatem warto zwrócić uwagę na ograniczenie ich spożycia. Dbanie o florę bakteryjną jamy ustnej to przede wszystkim regularne mycie zębów, nitkowanie przestrzeni międzyzębowych, unikanie ciągłego podjadania słodyczy i palenia papierosów.

Olej z czarnuszki Czarnuszka to wszechstronny, naturalny produkt o potwierdzonym, niezwykle szerokim działaniu. Wykazuje właściwości m.in. antyseptyczne, antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwalergiczne ... Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Majewska K., Szulińska M., Michałowska J., Markuszewski L., Bogdański P., Flora bakteryjna przewodu pokarmowego a choroby układu sercowo-naczyniowego, Forum Leczenia Otyłości, 1/2017.
2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
3. Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.